VAJİNİSMUS

VAJİNİSMUS HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR

  

1. Vajinismus nedir? Cinsel birleşme korkusu ile vajinismus aynı şey midir?


Vajinismus, vajinanın dışa yakın kısmında bulunan kaslarda cinsel birleşmeyi engelleyecek biçimde yineleyici ve istem dışı şekilde kasılma olmasıdır. Vajinadaki bu kasılma çoğu zaman cinsel birleşmeye ya da parmak, tampon gibi bir şeyin yerleşmesine izin vermeyecek kadar kuvvetlidir ve kadın bu kasılmayı isteyerek yapmaz. Vajinadaki bu kasılmaya bazı vakalarda bedenin diğer bölgelerindeki kasılmalar, bacakların kapanması, titreme, çarpıntı, bulantı, fenalık hissi ve ağlama isteği eşlik edebilir. Cinsel birleşme girişimi denendiğinde eşi itme, korku ve panik duyguları ortaya çıkabilir. Çok az vakada zorlamayla giriş sağlanır ancak birleşme ağrılı ve acılıdır. Bazı vakalarda bacaklarda da kasılma meydana gelir. 

Vajinismuslu kadınların büyük bölümünde kasılma, cinsel birleşme korkusu ile birliktedir. Birçok kadında birleşmenin çok acı vereceği, çok kanama olacağı, zarar görecekleri gibi korkular olur. Nadiren kadınlar kasılma olmamasına rağmen cinsel birleşme korkusu tarif ederler. Bu vakalarda cinsel birleşme kasılmadan değil korku dolayısıyla yapılamamaktadır.

 

2. Vajinismusun görülme sıklığı nedir?


Araştırmaların yetersizliği nedeniyle genel toplumdaki yaygınlığı konusunda çelişkili veriler olmakla birlikte, ülkemizde batılı ülkelere göre daha yaygın görüldüğü bilinmektedir. Türkiye’de 2006 yılında 508 kadınla yapılan bir araştırmada kadınların %54’ü ilk birleşme denemesinde korku ve kaçınma davranışı tanımlamış ve cinsel birleşmenin gerçekleşmediği saptanmıştır. Türkiye’de cinsel tedavi için merkezlere başvuran kadınların yaklaşık %50si vajinismus nedeniyle başvurmaktadır. Vajinismus kadın cinsel işlev bozuklukları arasında en yaygın görülen cinsel işlev bozukluklarından biridir. 


3. Vajinismusun nedenleri nelerdir?


Cinsel eğitimin uygun verildiği, cinselliğin konuşulabildiği, cinselliğin haz alma ile ilişkilendirilebildiği ve kadın cinselliğinin tabu olarak görülmediği toplumlarda vajinismusa daha az rastlanmaktadır. Ülkemiz gibi cinselliğe geleneksel ve muhafazakar bakışı olan toplumlarda, kadının “cinsellikte talep eden olmama”, “istekli olmama”, “haz almanın yanlış, kötü olması” gibi vurgularla yetiştirilmesi vajinismus ve diğer cinsel işlev bozukluklarına zemin hazırlamaktadır. Özellikle “bekaret” kavramı, “ilk gece”ye verilen abartılı önem, kızlık zarı hakkındaki yanlış inanışlar vajinismusta etkili rol oynamaktadır. Cinsellikle ilgili yanlış inanışlar ve tabular vajinismusun gelişiminde önemlidir. Bunun yanı sıra altta yatan farklı nedenlerde tablonun ortaya çıkması ya da ağırlaşmasına neden olmaktadır. Aile içi etkileşimler nedeniyle kadın rolünü benimsemekle ilgili güçlükler, baskıcı baba, zayıf-güçsüz anne figürü, baba-kız ilişkisindeki güçlükler, cinselliği aşağılayan aileler de vajinismus nedenlerindendir. Bunun yanı sıra gebe kalmaya dair kaygılar, geçmiş cinsel travmalar gibi nedenlere rastlanabilir. 


4. Vajinismusta rol oynayan yanlış inanışlar nelerdir?


Kişilerin çok değişik yanlış inanışları olabilmekle beraber en yaygın görülen yanlış inanışlar şunlardır;

- Vajina çok dar/ çok küçük, 

- Penis çok büyük, giremez,

- İlk girişte vajina yırtılabilir,

- Vajina girişimde duvar gibi bir engel var,

- Kızlık zarı patlayacak/ parçalanacak,

- Kızlık zarım çok kalın,

- Çok kan akacak, canım çok yanacak,

- Vajina çok hassas, penis ise çok sert,

- İlk gece kadın için ızdırap vericidir,

- Cinsel organım anormal

- Cinsel organlar kirli ve iğrençtir.


5. Vajinismus tedavisi nasıldır?


Vajinismusta en etkili tedavi yöntemi cinsel terapidir. Bu tedavide aşamalı bir şekilde verilen egzersizlerle vajinadaki istem dışı kasılma ortadan kaldırılmaktadır. Terapi, hem bireysel hem de eşli egzersizleri, çeşitli gevşeme ve duyarsızlaştırma tekniklerini kapsamakta; aynı zamanda yanlış inanışların düzeltilmesi, cinsel organlar ve sağlıklı cinsellik konusunda bilgilendirmeyi hedeflemektedir. Tedavide ayrıca vajinismusun altında yatan etkenlerin çözümlenmesi sağlanmaktadır.

Tedaviye çiftin birlikte katılması tedavi başarısı açısından özellikle önemlidir. Vajinismus her ne kadar kadının işlev bozukluğu gibi görülse de aslen çiftin sorunu olarak ele alınır ve tedavi edilir. Zaman zaman eşli egzersizler ve kadının bireysel egzersizlerinin yanı sıra erkeğe de ayrıca egzersiz vermek gerekebilmektedir. Bunun yanı sıra eşlerin bu süreçte birbirleriyle olan etkileşim ve iletişimleri, birbirilerine nasıl davrandıkları tedavi gidişatını önemli ölçüde etkilemektedir. 


6. Tedavi başarı oranı nedir?


Vajinismus kadın cinsel işlev bozuklukları arasında en sık görülen, tedavisi de en kolay ve başarı oranı en yüksek sorundur. Tedavi başarısı %100e yakındır.


7. Tedavi süresi nedir?


Tedavi ortalama 8 ila 12 seans arasında ve yaklaşık 1-4 ay arasında değişen bir sürede tamamlanır. Seanslar haftada bir ya da iki haftada bir yapılır. Tedavinin hızlı ve etkili bir şekilde tamamlanmasında çiftin tedaviye uyumu büyük önem taşımaktadır.


UZM. PSK. OYA ÇELİK

VAJİNİSMUS TEDAVİSİNDE UYGUN OLMAYAN YÖNTEMLER

  

1. Himenektomi (Kızlık zarının operasyonla alınması): Vajinismusu olan birçok kadına kızlık zarı (himen)’in “kalın” ya da “etli” olduğu söylenerek operasyonla alınması gerektiği, bu şekilde vajinismusun da geçeceği, cinsel birleşmeyi yapabileceği söylenir. Gerçekte vajnismusun kızlık zarı ile herhangi bir bağlantısı bulunmamaktadır. Vajinismusda cinsel birleşmeyi engelleyen kızlık zarı değil, vajina girişindeki kasların istemsiz bir şekilde kasılmasıdır. Himenektomi gibi bir operasyon sorunu çözmediği gibi çoğunlukla birleşmeye dair kaygı ve korkuyu pekiştirir ve yanı sıra operasyona rağmen birleşme yapamadığını gören kadın ve çift için hayalkırıklığı yaratarak tedavi motivasyonu ve iyileşmeye yönelik inancını da zedeler.  Bu tarz operasyonlar para ve zaman kaybıdır.


2. Uyuşturucu pomadlar: Cinsel bileşmeyi engelleyen ağrı değil kasılmadır. Kasılma üzerinde herhangi bir etkisi olmayan bu pomadlar yararsızdır. Bunun yanı sıra hem kadın hem de bulaşan erkekte uyuşukluk hissi yarattığından zevk almayı da önleyerek zaten sıkıntı içinde olan çift için cinselliği daha da zor ve sevimsiz bir hale getirmektedir.  


3. Alkol, ağrı kesici, kaygı giderici ilaçlar, sıcak su banyosu gibi yöntemler: Bu yöntemler vajinismusu olan kadına, bazı doktorlar, eczacılar ve bazen de çevresindeki insanlar tarafından çok sık önerilir ya da çift kendisi bu yöntemleri bir şekilde denemiştir. Ancak bunlar vajinismusda yararsızdır. Kasılma üzerinde herhangi bir etkisi bulunmayan bu tarz yöntemler, çok nadiren vajinal kasılması bulunmayan, sadece birleşmeye yönelik kaygısı bulunan kadınlarda telkinlerle birlikte geçici bir düzelmeye neden olabilir. Ancak uzun vadede birleşmeye yönelik kaygı sıklıkla devam eder ve sonuç olarak vajinismus nükseder. Bunun yanı sıra cinsel birleşmeyi sağlayabilseler de ağrılı cinsel birleşme, cinsel birleşmede kendini rahat bırakamama ve dolayısıyla uyarılma ve istek bozuklukları gibi sorunların ortaya çıkması/ sürmesine neden olur. 


4. Tek seanslık çözüm önerileri: Vajinismusu olan çiftin ilk yaptığı şeylerden biri internet üzerinden sorunu araştırmaktır. Genellikle de dikkatlerini “tek seansta çözüm” şeklinde bir reklam çeker ve tabiî ki böyle bir teklif çift için cezp edicidir. Ancak genellikle maddi kazanç uğruna yapılan bu tarz öneri ve uygulamalar etkisiz olmanın yanı sıra bilimsel ve etik de değildir. Bu yöntemlerde sıklıkla bir önceki maddedeki gibi çeşitli madde ve yöntemler önerilerek telkini vasıtasıyla çift cinsel birleşmeye zorlanır.  Tedavi olamayan çift hem parasını kaybetmiştir hem de hayal kırıklığına uğramış, tedavi olacağına yönelik inancı zedelenmiştir. Bu şekilde cinsel birleşmeyi gerçekleştirebilenler aslında vajinismusu olan bireyler değil, cinsel birleşme korkusu olan bireylerdir. Bu yöntemle kasılmalar ortadan kalkmaz.


5. Vajinaya botoks uygulaması: Botoks kasları felç ettiğinden bu uygulama ile kasılma geçici olarak azalır/ kaybolur ve cinsel birleşme sağlanabilir. Ancak altta yatan korku/ kaygı, cinsel birleşmeye yönelik direnç ve varsa travma tedavi edilmemiş olur. Birleşme korkusu tedavi edilmediğinden, ortalama 3 ay sonra botoksun etkisi geçtiğinde kasılmalar geri gelir ve vajinismus tekrar ortaya çıkar. 


6. Genel anestezi altında cinsel birleşme: Vajinismusu olan bazı kadınların “beni uyutsanız cinsel birleşmeyi öyle yapsak” gibi söylemlerde bulunduğu olur; bu gibi söylemler aslında kaygısının/ korkusunun ve cinsel birleşmeye yönelik direncin ne denli fazla olduğunu göstermektedir. Ne yazık ki nadiren de olsa bu tarz girişimlerde bulunan doktorlarla karşılaşılmaktadır. Böyle bir yöntem kesinlikle etik değildir. Birleşme için ameliyathane koşullarında anestezi uygulanır ve erkeğin uyuyan eşi ile ilişkiye girmesi beklenir. Bu koşullarda erkek uyarılmayı sağlayabilirse giriş sağlanabilir, ancak diğer birleşmeler için tekrar ameliyathane ve anestezi gerekir. Bu bilimsellik ve etikten uzak yöntem, hem kadın hem de erkek için oldukça travmatiktir. 


7. Hipnoterapi: Bir çeşit telkin yöntemi olan bu yöntemde kişinin bilinçli kontrol çabası olmadığından yararsızdır. 


UZM. PSK. OYA ÇELİK